Trang chủ Diễn đàn Bàn về thi cử khâu đột phá của cải cách giáo dục

Bàn về thi cử khâu đột phá của cải cách giáo dục

Thời gian gần đây, các nhà quản lý giáo dục, các nhà khoa học giáo dục, hầu hết các báo in, báo mạng, đông đảo bạn đọc và người dân cả nước rất quan tâm đến vấn đề giữ hay bỏ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (TNTHPT)? Ý kiến đóng góp, xây dựng, phản ảnh rất phong phú, đa chiều, đa diện. Tuy nhiên lại rất dàn trải, rối loãng, rất khó nắm bắt kết luận, tìm chọn phương pháp, hoạch định chiến lược điều chỉnh, cải cách giáo dục.

Để có cơ sở phân tích, đánh giá và định hướng, chúng tôi xin tổng hợp hai luồng ý kiến trái chiều dưới đây.

LÝ DO CỦA những người đồng tình bỏ kỳ thi TNTHPT

- Thứ nhất: Không nên có hai kỳ thi liên tiếp, gần nhau như hiện nay, nó đã tạo nên áp lực rất lớn cho học sinh, phụ huynh và toàn thể xã hội.

- Thứ hai: Tỉ lệ tốt nghiệp tại các kỳ thi thường rất cao, nhiều địa phương con số này lên đến 98- 99%, mang nặng tính hình thức, là hệ lụy của bệnh thành tích; tốn kém thời gian, tiền của rất lớn, nhưng kết quả không phản ảnh đúng chất lượng giáo dục, đó là điều rất bất hợp lý.

- Thứ ba: Có quá nhiều tiêu cực nảy sinh từ kỳ thi này như thí sinh thì quay cóp tràn lan, phụ huynh thì đóng tiền “chống trượt” cho con, thày cô dễ dãi, thậm chí có hiện tượng tiếp tay cho những hành vi tiêu cực.

- Thứ tư: Nếu bỏ kỳ thi TNTHPT sẽ bớt được một khoản ngân sách rất lớn từ phụ huynh và nhà nước để phục vụ cho kỳ thi rất kém chất lượng này.

LÝ DO CỦA những người đồng tình giữ kỳ thi TNTHPT

- Thứ nhất: Có học thì phải có thi. Không thi, không có cơ sở để đánh giá chất lượng của việc dạy và học. Khi không có cơ sở đánh giá, sẽ rất khó điều chỉnh chương trình cho phù hợp…

- Thứ hai: Đúng là tình trạng tiêu cực trong thi cử đang rất nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc chống tiêu cực là chống tiêu cực, chưa làm tốt thì phải làm tốt. Không thể vì không chống được tiêu cực mà bỏ cả một kỳ thi quan trọng. Không nên có suy nghĩ không quản được thì cấm, không làm được thì bỏ.

- Thứ ba: Nhiều ý kiến bày tỏ sự lo ngại vì hiện nay không còn kỳ thi chuyển cấp tiểu học và THCS nữa, chỉ còn duy nhất một kỳ thi TNTHPT, nếu giờ bỏ nốt kỳ thi này thì sẽ rất khó kiểm soát về mặt chất lượng.

- Thứ tư: Không ít ý kiến cho rằng cần thắt chặt kỳ thi tốt nghiệp để tiến tới bỏ thi tuyển sinh đại học mà sẽ quản chặt đầu ra đại học. Phù hợp với hệ thống giáo dục, đào tạo của nhiều nước tiên tiến. Tức là làm ngược với qui trình “chặt đầu vào, lỏng đầu ra” hiện nay. Như vậy cũng sẽ chỉ còn một kỳ thi và cũng sẽ giảm được một khoản ngân sách rất lớn.

- Thứ năm: Kỳ thi TNTHPT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là kiểm soát và thẩm định chất lượng cả một quá trình của hệ thống giáo dục phổ thông. Từ đó giúp học sinh, gia đình tự biết khả năng của mình, của con em mình để lựa chọn hướng nghiệp một cách hiệu quả. Giúp các cơ quan đào tạo lựa chọn tuyển sinh phù hợp với ngành nghề và yêu cầu đào tạo của mình (khi đã bỏ thi, chỉ xét tuyển vào đại học). Tránh được mọi ngộ nhận, dẫn đến đầu tư và tuyển sinh lệnh hướng, hệ lụy là sẽ bị đào thải ngang đường, gây lãng phí thời gian, tiền của cho gia đình và xã hội.

Những ý kiến đóng góp, tháo gỡ và hoạch định chiến lược giáo dục

Cần đồng bộ cải cách, thực hiện những công việc, biện pháp như:

- Thứ nhất: Hoàn thiện bộ giáo trình chuẩn cho hệ thống giáo dục mang tính chiến lược lâu dài cho sự phát triển của cả đất nước và dân tộc, như hệ thống giáo dục của các nước tiên tiến đã làm. Tránh trường hợp cải cách manh mún, luẩn quẩn, nay cải, mai sửa như nhiều năm nay.

- Thứ hai: Chuẩn lại quy chế và xiết chặt kỷ cương cho việc dạy, học và thi theo bộ giáo trình chuẩn.

- Thứ ba: Cần đưa thành mục tiêu chiến lược là duy trì, củng cố, cải cách kỳ thi TNTHPT đạt yêu cầu cao nhất về tính khách quan, độ trung thực đối với chất lượng giáo dục, tiếp đó sẽ bỏ kỳ thi đại học, cao đẳng như hệ thống giáo dục của nhiều nước tiên tiến đang làm.

- Thứ tư: Theo đó, cần tham khảo cách thức, quy chế tổ chức thi TNTHPT của các nước tiên tiến đang thực hiện và đã đạt kết quả cao, để vận dụng, cải cách việc thi cử của ta. Tại sao ở ta tổ chức thi đại học khá ổn, nhưng tổ chức thi TNTHPT lại không được? Vấn đề then chốt, “gót chân Asin” là ở đâu? Tại sao các nước làm được, mà ta thì không, đến mức phải buông xuôi phá bỏ? Bao nhiêu khó khăn, gian nan, có khi đến khốc liệt, tưởng như bế tắc, xuyên suốt chiều dài lịch sử và cách mạng dân tộc, ta đều vượt qua được và làm tốt thì tại sao ta lại bó tay trước một kỳ thi (một điều rất tốt, rất cần) cho chính con em mình?!

Những đề xuất gợi mở

- Có thể tham khảo, lắp ghép những biện pháp phù hợp từ thi đại học sang thi TNTHPT?

- Có lợi ích nhóm ở đây không? Chắc chắn là có rồi! Cần phải phá bỏ cái “lô cốt” này thì chắc chắn mọi chuyện sẽ trở nên đơn giản? Kết quả thi liên quan mật thiết tới trường sở tại (đơn vị đồng tổ chức và là “nhà tài trợ chính”, cung cấp cơ sở vật chất, tiếp đón, đãi ngộ hội đồng coi thi?); liên quan tới Ban giám khảo (tuy có hoán đổi, nhưng vẫn có quan hệ qua lại rất mật thiết giữa các hội đồng, vẫn cùng một địa giới hành chính), Hội đồng chấm thi cũng tương tự, không có gì khác; rồi đến lực lượng an ninh, bảo vệ cũng không ngoại lệ (toàn những anh, em, chú, bác quanh vùng làm an ninh, trật tự, đương nhiên họ có sự quan tâm lo lắng cho con em mình, họ có lơi lỏng một chút cũng dễ thông cảm. Ai chả vậy, mặc dù vẫn phải hô khẩu hiệu như thường).

- “Gót chân Asin” đã rõ, vấn đề là “đánh” như thế nào cho phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của ta? Đầu tiên là kinh phí, nên lập thành nguồn kinh phí từ mọi thành phần như: từ ngân sách nhà nước; từ các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp (theo tỷ lệ tuyển sinh, chuyển nguồn kinh phí dùng cho thi đại học sang- khi đã bỏ thi đại học); từ phụ huynh học sinh; từ các tổ chức xã hội khác, rồi phân bổ độc lập cho các đơn vị thi, tuyệt đối không để “chủ nhà” “đãi khách” như hiện nay (xã hội đang xóa bỏ “văn hóa phong bì”, vậy mà lại chấp nhận để trường sở tại “đường hoàng đưa một phong bì to thế” cho Hội đồng thi?- Anh ở nhà tôi, ăn cơm nhà tôi, sao anh nỡ mạnh tay với con em tôi?). Cần mã hóa, hoán đổi, trộn thí sinh khu vực cấp tỉnh nhằm giảm thiểu khó khăn về di chuyển cho học sinh; hoán đổi, trộn các chức năng nghiệp vụ phục vụ thi cấp vùng miền sao đó để người coi thi, chấm thi, bảo vệ thi tuyệt đối không biết thí sinh là ai, ở đâu, thì mọi việc tự nhiên sẽ tốt như kỳ thi đại học hiện nay thôi. Việc này quả là khó vì có đặc thù khác so với thi đại học, nhưng không phải không làm được?q

Người tổng hợp Nguyễn Thế Thụy

Số 154 (11/2013)♦Tạp chí tự động hóa ngày nay


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết




 



 

 

Mới cập nhật