Trang chủ Diễn đàn Những đóng góp xung quanh vấn đề xây dựng "Chiến lược phát triển KH&CN tới năm 2020, tầm nhìn 2030"

Những đóng góp xung quanh vấn đề xây dựng "Chiến lược phát triển KH&CN tới năm 2020, tầm nhìn 2030"

Phó Chủ tịch Hội Tự Động Hoá Việt Nam Trịnh Đình Đề tổng hợp và đề xuất
I. Một số ý kiến về thực hiện chiến lược 2003 – 2009 (2010)

- Các nội dung trong chiến lược đã được công bố dùng các từ ngữ rất hay, bao quát nhưng thiếu phương hướng và chỉ tiêu cụ thể để thực hiện. Có thể dẫn ra để thấy rõ trong các chương trình khoa học công nghệ, các phòng thí nghiệm trọng điểm, các khu công nghệ cao không có mốc thời gian và chỉ tiêu để đánh giá kết quả hoạt động hàng năm.

Nhà nước phê duyệt chiến lược Phát triển KHCN nhưng không yêu cầu các lĩnh vực, các ngành lập kế hoạch (hoặc dựa vào chiến lược chung mà lập chiến lược cho mình) để thực hiện , thậm chí có nơi xây dựng và thông qua chiến lược của địa phương trước khi Chính phủ  phê duyệt chiến lược quốc gia!?

Do đó các kết quả  hoạt động KHCN vừa qua  gần như là tự phát, thiếu sự chỉ đạo chung. Việc đề xuất và phê duyệt đề tài trong các chương trình khoa học không chuẩn làm giảm hiệu quả của các chương trình và đẫn đến việc hàng năm phải trả lại tiền đầu tư của nhà nước cho KHCN, mặc dầu kinh phí đó đã quá ít so với kế hoạch.
Đánh giá chung về kết quả đạt được theo những định tính ghi trong chiến lược  phát triển KHCN  (2003- 2010) là không hoàn thành, tuy rằng còn mấy tháng nữa mới hết  năm 2010.
Nguyên nhân chính của những thiếu sót là:
Chiến lược phát triển kinh tế chưa thể hiện đặc điểm và thế mạnh của VN (tài nguyên, con người…) để định hướng phát triển đất nước về lâu dài và làm tiền đề định hướng cho phát triển KHCN.
Mục tiêu của phát triển KHCN và mục tiêu phát triển kinh tế không hội tụ. không ràng buộc với nhau.
Không có tổ chức đầu não về khoa học (hiện chỉ có Hội đồng chính sách) nên không đủ khả năng  giúp Chính phủ triển khai chiến lược.
II. Những đề xuất mới:
1. Phải coi Khoa học & Công nghệ là cốt lõi để đảm bảo sự tăng trưởng bền vững GDP. Coi hiệu quả phát triển kinh tế là thước đo của phát triển Khoa học & Công nghệ. Đúng như nghị quyết “Đến năm 2020 nước ta trở thành nước công nghiệp có trình độ tiên tiến “. Tiên tiến ở đây có hàm ý là ít nhất ta cũng làm chủ được KHCN tiên tiến trong  các thiết bị máy móc (phần lớn là các thiết bị thông minh), những máy móc đó làm ra sản phẩm chính, tạo ra của cải cho xã hội, chứ không nói về thiết bị máy móc thông dụng dùng trong sản xuất hàng hóa. Bởi vì do sản xuất cạnh tranh các nhà đầu tư phải nhập các máy móc hiện đại nhưng cũng dễ dàng bị lệ thuộc trong vận hành khai thác… vào nhà cung cấp, như hiện nay đang xảy ra và theo đó là không thúc đẩy phát triển sản phẩm công nghệ cao mang thương hiệu Việt

- Mục tiêu của phát triển Khoa học & Công nghệ là tạo ra của cải xã hội, đảm bảo chất lượng của trăng trưởng kinh tế. Trong thời đại thiết bị thông minh trở thành phổ biến trong khai thác sử dụng  kết quả của họat động KHCN còn là thước đo sự phát triển nền kinh tế tri thức.
- Phát triển Khoa học & Công nghệ để chiếm giữ thế mạnh của Việt Nam đối với thế giới và đảm bảo phát triển sức mạnh của quốc gia và chủ động hội nhập với thế giới.

2. Chọn đúng hướng phát triển đất nước tạo bước nhẩy bền vững thực hiện đi tắt đón đầu. Trong 3 lĩnh vực chính là công nghiệp, nông nghiệp, và con người chúng ta đều phải tiến hành đồng thời nhưng phải có định hướng riêng biệt cho từng lĩnh vực:
a) Phát triển nền sản xuất công nghiệp và dịch vụ phải theo hướng thế giới đang làm song có chọn lọc dựa vào thế và lực hiện có của ta. Tiếp thu và làm chủ sáng tạo (bắt chước họ đã làm dựa trên nền kỹ thuật hiện đại) . Thực hiện quá trình chuyển giao, giải mã công nghệ và phát triển công nghệ (có chọn lọc). Chỉ tiêu trong lĩnh vực này là đạt trình độ khu vực trong 10 năm và kịp thế giới trong vòng 20-30 năm tiếp theo.
b) Phát triển nông nghiệp công nghệ cao chiếm lĩnh thị trường thế giới trong tương lai (thế mạnh của VN), coi phát triển nông nghiệp là hướng đi lâu dài của quốc gia cần phải tăng tốc một cách đặc biệt để vào với thế giới ở vị thế vươn cao. Dựa vào tài nguyên đất canh tác được thiên nhiên ban tặng mầu mỡ , bờ biển dài và thềm lục địa phong phú. Dựa vào phát triển khoa học nông nghiệp đã đạt được nhiều tiến bộ. Dựa vào kỹ thuật cao (tổng lực của nhiều ngành) có thể hội tụ được nhiều lĩnh vực để làm nên sự nghiệp. Dựa vào nhu cầu tiêu thụ lương thực, thực phẩm ngày một tăng và ngày càng khó khăn của thế giới (người tăng, đất canh tác bị thu hẹp) và khả năng đáp ứng được về phía ta  trong tương lai gần.
Vì những lý do đó mà phải  bảo tồn diện tích gieo trồng và đầu tư khoa học cho phát triển nông nghiệp trong vòng vài – ba chục năm tới phấn đấu để Việt Nam sẽ đứng vào những nước hàng đầu thế giới trong việc đảm bảo việc nuôi sống nhân loại.
c) Phát triển nguồn lực con người - một tiềm năng to lớn của VN làm cơ sở để đẩy nhanh phát triển kinh tế tri thức. Tránh được việc làm bất lợi đã và đang kéo dài hiện nay là xuất lao động thô nhập lao động tinh dẫn đến sự lệ thuộc có chiều hướng gia tăng.
3. Phải coi TĐH làm trung tâm đảm bảo sự tăng trưởng bền vững GDP của quốc gia vì TĐH là linh hồn của các thiết bị dây chuyền sản xuất thông minh, đảm nhận việc làm ra hàng hóa ngày càng nhiều, chất lượng cao, giá thành giảm.
Tự động hóa quán triệt trong mọi ngành sản xuất (mọi thế hệ máy móc thiết bị mới, hiện đại có giá trị cao đều đã được thông minh hóa). Tự động hoá nối liền giữa tri thức và máy móc, thiết bị sản xuất tạo ra hàng hóa (biến chất xám nhanh chóng trở thành hàng hóa R_D). Tự động hoá gắn kết giữa các ngành với nhau để tăng cường công năng của thiết bị và hệ thống dây chuyền sản xuất (tích hợp hệ thống).
Khi nào nhận thức được vai trò đặc biệt của TĐH trong phát triển kinh tế tri thức thì khi đó ta mới thực sự làm chủ quá trình làm ra của cải và làm ra được sản phẩm công nghệ cao của chính mình.

4. Tạo ra sản phẩm công nghệ cao về phần cứng, đặc bịêt là phần mềm điều khiển là tạo ra các sản phẩm trí tuệ, làm cho ta có khả năng làm chủ các hệ thống thiết bị sản xuất tạo ra của cải vật chất cho xã hội và thực hiện mục tiêu đi trước đón đầu (hiện nay ngành công nghiệp VN đang lệ thuộc nước ngoài đặc biệt là các hệ điều khiển công nghiệp cao cấp)
a) Công nghệ biến đổi chậm (trừ những công nghệ mới như Nano, sinh học phân tử, ...)
b) Hệ điểu khiển cùng với sự phát triển của CNTT phát triển nhanh làm tăng giá trị của thiết bị công nghệ và tăng hiệu quả kinh tế của chúng.
c) Phát triển ngành công nghiệp Tự động hoá làm cơ sở phát triển và gắn kết giữa các ngành công nghệ khác như công nghệ thông tin, công nghiệp điện tử, công nghiệp cơ khí, công nghiệp vật liệu, nông nghiệp và các ngành công nghệ khác. Hiện nay trên thực tế hầu hết các ngành đang thực hiện công việc gia công là chủ yếu hoặc sản phẩn chưa hoàn thiện, giá trị thấp.
Đặt TĐH đúng vị trí của nó chúng ta sẽ tạo ra sản phẩm công nghệ cao mang thương hiệu Việt  là điều có thể thực hiện được trong kế họach tới.
5. Đào tạo nhân lực đáp ứng phục vụ công nghệ cao theo ngành có chọn lọc.
a) Trí tuệ thế hệ trẻ Việt Nam tốt
b) Dân số trẻ
c) Thông tin tốt dễ truy cập trong thế giới phẳng hiện nay.
d) Đưa tiến bộ thế giới vào Việt Nam qua con người trí tuệ. Phải xem lại và cân đối giữa đào tạo Đại học và các cấp thấp hơn. Chú ý trình  độ thực hành  và tay nghề cao. Việc mở các Trường nghề và trường Đại học phải cân đối chứ như hiện nay mang nặng mầu sắc kinh doanh.
III- Tổ chức thực hiện
1. Chính phủ phê duyệt chiến lược, xác định mục tiêu rõ ràng, chính xác (không như chiến lược hiện có vừa cụ thể, vừa không đầy đủ, khó thực hiện).
2. Các ngành lập chương trình, kế họach để triển khai theo chiến lược chung  có chỉ tiêu cụ thể về thời gian và kết quả phaỉ đạt được.
3. Thành lập Ban chỉ đạo quốc gia tập trung các nhà khoa học, các chuyên gia giỏi, nhiều kinh nghiệm để điều khiển và điều chỉnh quá trình thực hiện.
4. Đầu tư tập trung tài lực (không dàn trải)  thực hiện các công trình cốt lõi mang tính quyết định làm nền tảng để thực hiện các nội dung khác của chiến lược. Phối hợp các lĩnh vực, các ngành,  kết hợp trong ngoài nước nhằm đạt mục tiêu đề ra. Có chính sách khuyến khích và hỗ trợ mọi sáng tạo của mọi lực lượng xã hội cùng thực hiện mục tiêu chiến lược đã xác định.v

Số 113 (3/2010)♦Tạp chí tự động hóa ngày nay


Tin cũ hơn:

 

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết




 



 

 

Mới cập nhật