Trang chủ Doanh nhiệp & Sản phẩm Doanh nghiệp & sản phẩm Đổi mới công nghệ nâng cao sức cạnh tranh: Biết lợi nhưng vẫn khó làm

Đổi mới công nghệ nâng cao sức cạnh tranh: Biết lợi nhưng vẫn khó làm

Trong những năm qua, Việt Nam đã xây dựng được một hệ thống các chính sách liên quan đến việc thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ (KH&CN) nói chung, cũng như đẩy mạnh việc đổi mới công nghệ nhằm mang lại lợi ích, tăng sức cạnh tranh trong khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV),

nơi được xem là có sức cạnh tranh yếu ớt nhất trong thời điểm hội nhập này so với các khu vực doanh nghiệp khác. Dù biết đấy là mục tiêu “cao cả”, các cơ quan từ Trung ương, Bộ, ngành chức năng và các địa phương đã nỗ lực rất lớn nhưng theo Phó Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam ông Lý Đình Sơn, đổi mới công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh cho DNNVV vẫn là câu chuyện rất khó làm, không dễ dàng thực hiện, bởi thực tế đến nay vẫn còn quá nhiều cơ chế chính sách liên quan đến đổi mới công nghệ vẫn chưa được đầy đủ và hoàn thiện.

Thống kê của Hiệp hội DNNVV Việt Nam cho thấy, khu vực DNNVV nước ta đã và đang phát triển nhanh chóng, trở thành động lực của nền kinh tế. Tính đến nay, cả nước đã có gần 400.000 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, với 96% trong số đó là các DNNVV. Như một quy luật tự nhiên, hầu hết các doanh nghiệp đó đều có bước khởi đầu và trưởng thành với xuất phát điểm thấp, thậm chí có những đơn vị trưởng thành từ hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Với xuất phát điểm như vậy nên các DNNVV thường gặp rất nhiều khó khăn, thách thức trong việc đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong khi đó, phần lớn các doanh nghiệp lại không nhận thức và nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công nghệ trong quá trình cạnh tranh. Nhiều cuộc điều tra do Hiệp hội DNNVV tiến hành cho thấy, khi được hỏi về các khó khăn, phần lớn các doanh đều cho rằng họ thiếu vốn và khó khăn về thị trường. Điều quan trọng là đằng sau sự khó khăn và thị trường là một loạt các vấn đề trong đó cốt yếu là công nghệ, cải tiến công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo uy tín chất lượng các doanh nghiệp lại không nghĩ tới. Chỉ có một số rất ít giới chủ DNNVV nêu ra những khó khăn về công nghệ của doanh nghiệp mình. 
Hiện tại, các DNNVV Việt Nam rất thiếu thông tin về những vấn đề liên quan đến phát triển công nghệ. Một bộ phận lớn những người chủ của các DNNVV chưa có thói quen tìm kiếm, thu thập, sử dụng thông tin để ra các quyết định. Họ thường điều hành và định hướng phát triển doanh nghiệp theo cách “copy”. Không ít các đơn vị trong số họ hiện khó khăn về phương tiện, nhân lực làm công nghệ thông tin, thường lúng túng trong đề xuất ý tưởng, tìm kiếm và lựa chọn công nghệ cho cải thiện sản xuất kinh doanh, thiếu nhân lực khoa học công nghệ. Trong 117 DNNVV do Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Doanh nghiệp và Cộng đồng tiến hành điều tra thuộc khuôn khổ dự án về sử dụng hiệu quả năng lượng, chỉ có 11 đơn vị có cán bộ kỹ thuật ở cấp kỹ sư, trung cấp, công nhân có kinh nghiệm…

Theo ông Lý Đình Sơn - Phó Chủ tịch Hiệp hội DNNVV, vấp vào các thực tế nêu trên không hẳn là chúng ta thiếu cơ chế, chính sách hỗ trợ. Thời gian qua nhiều bộ luật quan trọng liên quan đến phát triển KH&CN đã được ban hành và thực thi như Luật KH&CN, Luật Chuyển giao Công nghệ, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Công nghệ cao… Chính phủ cũng đã ban hành nhiều nghị định quan trọng nhằm khuyến khích việc đầu tư vào KH&CN, đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp như Nghị định 119/1999/NĐ-CP về một số chính sách và cơ chế tài chính khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào KH&CN; Nghị định 122/2003/NĐ-CP về thành lập quỹ phát triển KH&CN quốc gia; Nghị định 115/2005/NĐ-CP về tăng cường quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức nghiên cứu KH&CN; Nghị định 80/2007/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN. Bộ KH&CN cũng đã ban hành nhiều quyết định, thông tư quy định các mặt khác nhau liên quan đến việc thúc đẩy phát triển KH&CN nói chung, đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp nói riêng. Nhưng thực tế chúng ta vẫn thiếu một chính sách đặc thù cho việc khuyến khích, đổi mới công nghệ trong các DNNVV. Nhiều chương trình, dự án do các Bộ, ngành, địa phương thực hiện trong nhiều năm qua còn rất ít, đồng thời không phát huy tác dụng. Một số các đề tài, dự án liên quan đến đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp sau khi hoàn thành không có khả năng ứng dụng hoặc không thể ứng dụng thành công trên đại trà. Hiện cũng có không ít doanh nghiệp khó tiếp cận và nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước, thậm chí 120 doanh nghiệp được tiến hành khảo sát, trực tiếp hỏi ý kiến của Hiệp hội không có doanh nghiệp nào biết đến Luật Chuyển giao công nghệ hay Nghị định 119/1999/NĐ-CP. Một thực tế nữa cũng đặt ra là hiện nay còn thiếu chính sách đủ mạnh để khuyến khích sự phát triển của các doanh nghiệp KH&CN và các tổ chức dịch vụ KH&CN.
Để có một hệ thống cơ chế, chính sách giúp đổi mới công nghệ trong DNNVV được hiệu quả, ngoài các cơ chế, chính sách đã có, ông Lý Đình Sơn cũng cho rằng có bốn điểm cần làm ngay. Thứ nhất là Nhà nước cần sớm có một chiến lược hỗ trợ khu vực DNNVV đổi mới, nâng cao sức cạnh tranh. Đó sẽ là nền tảng cho việc xác định các mục tiêu, ưu tiên, cơ chế hỗ trợ và bố trí nguồn lực hợp lý cho DNNVV đổi mới công nghệ. Thứ hai là nên đổi mới quá trình đề xuất, thẩm định, lựa chọn và đánh giá một đề tài hay dự án đổi mới công nghệ. Thứ ba là đổi mới và tổ chức hợp lý hơn việc cung cấp thông tin công nghệ cho doanh nghiệp để nâng cao chất lượng các thông tin về KH&CN được cung cấp và làm thế nào để đông đảo các doanh nghiệp có thể tiếp cận được với các nguồn thông tin trên. Thứ tư là cần minh bạch hóa việc sử dụng nguồn lực của Nhà nước cho phát triển khoa học, công nghệ nói chung, đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp nói riêng bởi nó sẽ là biện phá quan trọng để nâng cao tính hiệu quả sử dụng các nguồn lực của Nhà nước.

Hoàng Bắc

Số 115 (5/2010)♦Tạp chí tự động hóa ngày nay


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết




 



 

 

Mới cập nhật