Trang chủ Tin tức & Sự kiện Tin tức & Sự kiện Vốn: Trở ngại chính của doanh nghiệp trong đầu tư, đổi mới công nghệ

Vốn: Trở ngại chính của doanh nghiệp trong đầu tư, đổi mới công nghệ

Ngày  3/7/2014,  tại  Hà  Nội,  Viện Nghiên  cứu  quản  lý  kinh  tế  Trung ương, Tổng cục Thống kê và Cơ quan Phát triển quốc tế Đan Mạch đã phối hợp tổ chức Hội thảo Kết quả điều tra công nghệ và cạnh tranh ngành chế biến, chế tạo giai đoạn 2009-2012 và đề xuất áp dụng vào Việt Nam.

Để có được dây chuyền công nghệ hiện đại thì vốn là trở ngại lớn nhất đối với các doanh nghiệp Việt Nam - Ảnh minh họa

Báo  cáo  Nghiên  cứu  “Năng  lực cạnh tranh và công nghệ ở cấp độ doanh nghiệp tại Việt Nam -kết quả điều tra năm 2012” dựa trên phân tích chi tiết điều tra công nghệ và  cạnh  tranh  của  10.120  doanh nghiệp Việt Nam do Tổng cục Thống kê công bố đã chỉ ra rằng, chìa khóa để phát triển kinh tế ổn định và bền vững  chính  là  hỗ  trợ  doanh  nghiệp tiếp thu, cải tiến và kết nối với những công  nghệ  phù  hợp.  Những  doanh nghiệp bị phá sản chủ yếu là do thiếu vốn  sản  xuất  kinh  doanh,  trong  khi các doanh nghiệp còn tồn tại vẫn phải tiếp tục đối mặt với khó khăn do chi phí sản xuất gia tăng vì thế mà năng lực đầu tư cho phương thức sản xuất và công nghệ mới cũng trở nên hạn chế.  90%  doanh  nghiệp  được  đã không thể tiếp cận được với nguồn vốn vay ưu đãi mặc dù đã có một loạt các  chương  trình  của  Chính  phủ  và các chương trình khuyến khích khác, trong khi 42% doanh nghiệp không thể vay vốn để sản xuất kinh doanh. Dù  Chính  phủ  đã  ban  hành  nhiều chính sách, chương trình để giúp đỡ doanh nghiệp đầu tư và khuếch tán công  nghệ,  nhưng  nhìn  chung  các doanh  nghiệp  vẫn  đang  gặp  phải nhiều trở ngại trong việc tiếp cận vốn. Báo cáo cho thấy, hiện vẫn còn rất nhiều  doanh  nghiệp  vừa  và  nhỏ  do yếu về năng lực tài chính nên sử dụng công nghệ lạc hậu so với mức trung bình của thế giới 2-3 thế hệ. Máy móc, thiết  bị,  dây  chuyền  công  nghệ  cũ, mang tính chắp vá, không đồng bộ, trình độ tay nghề của công nhân lao động còn ở mức thấp, lực lượng lao động được đào tạo nghề chiếm 32%, còn lại là lao động phổ thông.

Lý  giải  về  thực  tế  này,  Phó  viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế  Trung  ương Nguyễn  Thị  Tuệ  Anh cho rằng, một trong những lý do là khả  năng  hấp  thụ  công  nghệ  của doanh nghiệp trong nước thấp. Cho nên  ngay  cả  khi  doanh  nghiệp  FDI mang  công  nghệ  vào  đây  nhưng doanh  nghiệp  trong  nước  không  có năng lực hấp thụ thì việc chuyển giao công  nghệ  không  xảy  ra.  Liên  quan chính sách, để doanh nghiệp Việt Nam hấp thụ được công nghệ khi các đối tác  đem  công  nghệ  vào  thì  doanh nghiệp phải có năng lực. Nhưng khó khăn  trở  ngại  là  về  tài  chính.  Các doanh nghiệp trong nước mà chủ yếu là ngoài quốc doanh tiếp cận nguồn vốn của nhà nước với tỷ lệ rất thấp, trong khi đó nguồn vốn đó đến doanh nghiệp nhà nước, quy mô lớn nhiều hơn. Trong khi chuyển giao công nghệ từ  doanh  nghiệp  nhà  nước  sang doanh nghiệp dân doanh cũng không thấy.

GS  Finn  Tarp  (Đại  học Copenhagen)  cho  rằng,  các  doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh  nghiệp  bên  ngoài  là  nguồn cung quan trọng của công nghệ mới, nhưng đó không phải là nguồn cung duy nhất. Do đó, các nhà hoạch định chính sách Việt Nam cần tìm cách làm thế nào để các doanh nghiệp trong nước  có  thể  hợp  tác  chuyển  giao những công nghệ thích hợp.

Những năm gần đây, Chính phủ đã nỗ lực đầu tư để thúc đẩy hoạt động đổi  mới  công  nghệ  trong  doanh nghiệp;  hỗ  trợ  tài  chính  thông  qua Quỹ phát triển KH và CN của quốc gia, địa  phương  và  doanh  nghiệp.  Tuy nhiên, bản thân các doanh nghiệp cần đổi mới tư duy về mối quan hệ giữa ứng dụng KH và CN và phát triển sản xuất.  Chủ  động  lập  kế  hoạch  phát triển lâu dài, không nên chỉ tập trung vào việc khai thác các cơ hội trước mắt hoặc duy trì quy mô hiện có về thiết bị, công nghệ, lao động... Có chính sách kích thích tính sáng tạo trong doanh nghiệp; đầu tư cho đổi mới công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ trên cơ sở quy hoạch, xác định kế hoạch để xây dựng nguồn nhân lực một cách khoa học, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao trình độ công nhân.

Từ những khó khăn về vốn, hội thảo đã chỉ ra rằng các nhà hoạch định chính sách Việt Nam cần tìm cách để các doanh nghiệp trong nước có thể hợp tác chuyển giao những công nghệ thích hợp.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, việc đầu tư đổi mới công nghệ thời  gian  qua  ở  các  doanh  nghiệp trong nước đã có dấu hiệu gia tăng và mang  lại  một  số  kết  quả  nhất  định trong một số ngành, lĩnh vực. Một số lĩnh vực công nghệ cao đã được ứng dụng  tương  đối  nhanh  như  công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công  nghệ  vật  liệu  mới.  Doanh nghiệp và xã hội ngày càng tham gia tích  cực  hơn  vào  quá  trình  đổi  mới công nghệ. Các viện nghiên cứu đã bắt đầu năng động hơn trong đầu tư đổi  mới  công  nghệ.  Với  chủ  trương chính  sách  của  Nhà  nước  cho  phép các tổ chức nghiên cứu và triển khai được thực hiện sản xuất kinh doanh, nhiều tổ chức đã trực tiếp tham gia vào  quá  trình  ứng  dụng  những  kết quả nghiên cứu đổi mới công nghệ của mình để tạo nên những sản phẩm hàng hóa có sức cạnh tranh cao hơn. Nhà nước đã ban hành chính sách đổi mới cơ chế quản lý hoạt động của các tổ chức KH và CN theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm hoặc thành lập doanh nghiệp KH và CN để hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, vốn… Tuy nhiên, hiện vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ do yếu về năng lực tài chính nên sử dụng công nghệ lạc hậu  so  với  mức  trung  bình  của  thế giới 2-3 thế hệ. Máy móc, thiết bị, dây chuyền  công  nghệ  cũ,  mang  tính chắp vá, không đồng bộ, trình độ tay nghề của công nhân lao động còn ở mức thấp, lực lượng lao động được đào tạo nghề chiếm 32%, còn lại là lao động phổ thông.

Những năm gần đây, Chính phủ đã nỗ lực đầu tư để thúc đẩy hoạt động đổi  mới  công  nghệ  trong  doanh nghiệp;  hỗ  trợ  tài  chính  thông  qua Quỹ phát triển KH và CN của quốc gia, địa  phương  và  doanh  nghiệp.  Tuy nhiên, bản thân các doanh nghiệp cần đổi mới tư duy về mối quan hệ giữa ứng dụng KH và CN và phát triển sản xuất.  Chủ  động  lập  kế  hoạch  phát triển lâu dài, không nên chỉ tập trung vào việc khai thác các cơ hội trước mắt hoặc duy trì quy mô hiện có về thiết bị, công nghệ, lao động... Có chính sách kích thích tính sáng tạo trong doanh nghiệp; đầu tư cho đổi mới công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ trên cơ sở quy hoạch, xác định kế hoạch để xây dựng nguồn nhân lực một cách khoa học, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao trình độ công nhân.

Phong Vũ

Số 161 (7/2014)♦Tạp chí tự động hóa ngày nay


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Tìm kiếm

Quảng cáo&Liên kết